پلتفرم های معاملاتی

مدیریت ریسک و سرمایه گذاری

  • فردی: افراد شخصاً اقدام به سرمایه گذاری می کنند
  • نهادی: موسسات سرمایه‌گذاری (بانک، بیمه و …)فرایند سرمایه‌گذاری: سرمایه‌گذاران تلاش می‌کنند تا از بین صدها اوراق بهادار مختلف که هر کدام متعلق به شرکت‌های مختلف از صنایع مختلف از صنایع متفاوت‌اند و هر کدام دارای بازده و ریسک جداگانه‌ای هستند، پرتفوی مناسبی را انتخاب کنند.

جای خالی مدیریت ریسک در سیاست‌های سرمایه‌گذاری صندوق‌های بازنشستگی

مشکلات مدیریتی صندوق‌های بازنشستگی طی سال‌های متمادی این نهاد را به یکی از ابر چالش‌های اقتصادی تبدیل کرده است. راهکارهای کلی برای کاهش ابعاد بحران صندوق‌های بازنشستگی، تامین بودجه از دولت، اصلاحات پارامتریک و اصلاحات سرمایه‌گذاری است.

ساده ترین روش برای جبران کسری منابع صندوق‌های بازنشستگی، استفاده از بودجه دولت است اما بدترین روش هم است زیرا ظرفیت بودجه برای کمک به صندوق‌های بازنشستگی محدود است و سایر صندوق‌هایی که در شرایط فعلی وضعیت بهتری دارند نیز به سمت بحران پیش می‌روند.

اصلاحات پارامتریک ماهیتا از نوع برونزا بوده که نیاز به اجماع ملی و تدوین یک برنامه در سطوح کلان دارد، از سوی دیگر اصلاح اقتصادی و مدیریتی سیستم، یک راهکار درونزا محسوب می‌شود که نیاز به اجماع ملی ندارد و می‌توان برنامه‌های راهگشا را در این حوزه عملیاتی کرد.

یکی از ایرادات اصلی صندوق بازنشستگی در ایران نداشتن فلسفه و سیاست معین در حوزه سرمایه‌گذاری است، طبق مطالعات اتحادیه بین‌المللی تامین اجتماعی، سرمایه گذاری در صندوق‌های مدیریت ریسک و سرمایه گذاری بازنشستگی با مبنا قرار دادن چهار اصل سودآوری، امنیت سرمایه گذاری، نقد شوندگی و متنوع سازی است.

توجه به امنیت سرمایه‌گذاری ایجاب می‌کند که بازار های سرمایه و طرح‌هایی که انتخاب می‌شوند مورد ارزیابی قرار گیرند، در مقابل تمرکز بر سودآوری مستلزم پذیرش مخاطرات و تنوع بازار است، سرمایه‌گذار باید بتواند بین این دو هدف تعادل و توازن منطقی برقرار کند. دو ضابطه حاکم بر رفتار اقتصادی صندوق‌ها امنیت و سودآوری بوده که امنیت مستلزم خودداری از پذیرش ریسک‌های نابجا و سودآوری در گرو ریسک پذیری بیشتر و فرصت‌های متنوع است، واحد مدیریت و کنترل ریسک، حلقه اتصال و کنترل این دو هدف است.

در صندوق های بازنشستگی کشور معاونت مدیریت ریسک وجود ندارد، در حالی‌که استقرار این واحد برای تمامی شرکت‌های فعال در حوزه بازار سرمایه ضروری است و همین عامل می‌تواند به عنوان یکی از علل بازدهی پایین صندوق‌ها مطرح باشد.

نقطه شروع اصلاحات حوزه سرمایه گذاری در صندوق‌های بازنشستگی توجه به همین نکته است و می‌توان ابهام و پیچیدگی اقتصاد کلان و تلاطم‌های شدید در بازارهای مالی، پررنگ شدن استراتژی‌های فعال در حوزه سرمایه‌گذاری در صندوق‌های بازنشستگی، ارزیابی شاخص ریسک به بازدهی و امتیاز دهی برای ورود به پروژه‌ها و سرمایه گذاری‌ها را از مهمترین علل وجود واحد کنترل ریسک در صندوق‌های بازنشستگی برشمرد.

با توجه به اینکه صندوق‌های بازنشستگی دارایی‌های متنوعی را مدیریت می‌کنند، در اولین گام باید برنامه‌های راهبردی مشخص و بلند مدت در حوزه سرمایه‌گذاری تعیین کنند که این مهم با بررسی و پایش دقیق محیط کسب و کار و چشم انداز کوتاه مدت و بلند مدت اقتصاد کلان، صنعت و شرکت‌های سرمایه پذیر و بررسی فرآیند تخصیص دارایی کارا محقق می‌شود.

تعریف مدیریت ریسک می‌تواند به فهم دقیق از وظایف و کارکردهای آن کمک شایانی کند، طبق تعریف، مدیریت ریسک، شیوه‌ای موثر برای تشخیص زمان بهینه برای واکنش مناسب در شرایط ابهام و عدم اطمینان است به این معنی که فرآیند‌های کلی شامل شناسایی، تحلیل و سنجش ریسک‌ها توسط این واحد انجام می‌شود.

شناسایی ریسک‌های اصلی مجموعه باید دربرگیرنده آسیب و چالش‌های احتمالی، میزان احتمال وقوع هر چالش و نیز فرصت‌های بالقوه پیش روی باشد، همچنین رویکرد مورد استفاده در شناسایی ریسک، وابستگی بالایی به حوزه کاربرد و صنعت مورد بررسی دارد.

تحلیل ریسک، فرآیندی است که به درک ماهیت ریسک و سطح آن کمک می کند و خروجی این بخش کمک شایانی به نحوه پاسخگویی به ریسک ارائه می‌دهد، همچنین ارزیابی ریسک شامل فرآیند بررسی منابع ایجاد کننده ریسک، وقوع رویدادها، نتایج و احتمالات ناشی از تخمین زدن ریسک اصلی و آسیب زننده است، تکنیک‌های تحلیلی متناسب با سطح پیچیدگی و مبهم بودن ریسک ، منطق تحلیل و میزان اطلاعات موجود می‌تواند متغیر باشد.

در نهایت می‌توان گفت اصلاحات مدیریتی و سرمایه‌گذاری به عنوان راهکارهای درونزا برای کنترل بحران صندوق‌های بازنشستگی محسوب می‌شوند که می‌توان با مدیریت ریسک و سرمایه گذاری کمترین هزینه برنامه‌های راهگشایی را در این حوزه تعریف و عملیاتی کرد، برای شروع این اصلاحات اولین قدم تدوین برنامه‌های جامع مدیریت ریسک است.

وظیفه و مسئولیت استقرار و مدیریت ریسک مطابق بیانیه‌های بین‌المللی ناظران بیمه و اصول اولیه بیمه برعهده هیات مدیره صندوق‌های بازنشستگی است، پیشنهاد می‌شود تا معاونت یا واحدی مجزا تحت عنوان مدیریت ریسک در صندوق‌های بازنشستگی ایجاد شود و به طور مستقل اقدام به ارزیابی و سرمایه گذاری‌ها از منظر ریسک کند.

وبلاگ الگوریتم

آقاقلیزاده: «حفظ ارزش پول و کسب بازدهی قابل قبول یکی از دغدغه‌های اصلی سرمایه‌گذاران ایرانی است. ریسک‌های متعدد اقتصادی سبب شده است که بسیاری از سرمایه‌گذاران تحت تأثیر هیجانات و شایعات، سرمایه خود را مدام از بازاری به بازار دیگر ببرند و چه بسا که در این میان متحمل ضرر و زیان‌های هنگفت نیز بشوند»

مدیرعامل شرکت سبدگردان الگوریتم در گفت و گو با پایگاه خبری بازار سرمایه (سنا)، ضمن بیان مطلب فوق اظهار کرد: این در حالی است که آشنایی حداقلی با اصول اولیه تعیین ترکیب سبد دارایی‌ها نه تنها تا حد زیادی از بروز زیان‌های ناشی از شتاب‌زدگی جلوگیری می‌کند، بلکه می‌تواند رشد پایدار سرمایه را در بلند مدت نیز به دنبال داشته باشد.

آرش آقاقلیزاده یکی از راهکارهای مدیریت ریسک سبدهای سرمایه‌گذاری را متنوع‌سازی آن بر اساس کلاس‌های مختلف دارایی دانست و گفت: ابزارهای با درآمد ثابت به دلیل همبستگی پایین بازدهی خود با بازدهی بازار سهام یکی از اصلی‌ترین ابزارهای کاهش ریسک سبد به شمار می‌روند؛ البته سهم این دارایی‌ها در سبد به میزان ریسک‌پذیری افراد بستگی دارد.

وی ادامه داد: این دارایی‌ها می‌توانند در شرایط نامساعد اقتصادی یا در زمانیکه بازار سهام یک روند نزولی را تجربه می‌کند به کمک بازدهی سبد سرمایه‌گذاران بیایند.

این کارشناس بازار سرمایه در خصوص مزایای دارایی‌های با درآمد ثابت توضیح داد: این دارایی‌ها از مزایای متعددی برخوردارند که می‌تواند برای اکثر سرمایه‌گذاران جذاب باشد. حفظ سرمایه اولیه، وجود جریان درآمدی مستمر و نقد شوندگی بالا از مهمترین این ویژگی‌ها به‌شمار می‌روند؛ هرچند که در حال حاضر بسیاری از مردم بخشی از سرمایه خود را در سپرده‌های بانکی قرار داده و به نوعی استراتژی‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت را دنبال می‌کنند، اما بازار سرمایه نیز فرصت‌های سرمایه‌گذاری زیادی را در این حوزه ارائه می‌کند. اوراق مشارکت دولتی و شرکتی، انواع صکوک، اوراق رهنی، اسناد خزانه اسلامی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت ابزارهایی هستند که می‌توانند در مقایسه با سپرده‌های بانکی از جذابیت‌های بیشتری برخوردار باشند.

مدیرعامل شرکت سبدگردان الگوریتم اضافه کرد: ممکن است برخی افراد ابزارهای با درآمد ثابت بازار سرمایه را مشابه با سپرده‌های بانکی بدانند. باید گفت که هرچند برخی ویژگی‌ها میان هر دو مشترک است ولی تفاوت‌های مهمی نیز در این میان وجود دارد. در واقع سپرده‌های بانکی بیشتر کارکرد پس‌انداز دارند تا سرمایه‌گذاری؛ این سپرده‌ها برای پوشش تعهدات مالی کوتاه مدت یا اهداف مالی در آینده‌ای نه چندان دور مورد استفاده قرار می‌گیرند.

وی تصریح کرد: باید توجه داشت به دلیل عدم امکان افتتاح سپرده‌های بانکی با سررسید بیشتر از یکسال، تخصیص بخش زیادی از سرمایه به این سپرده‌ها می‌تواند سرمایه‌گذاران را با ریسک سرمایه‌گذاری مجدد مواجه سازد و ممکن است سرمایه‌گذاران در پایان عمر سپرده خود قادر به تمدید آن با نرخ‌های قبلی نباشند.

آقاقلیزاده سپرده‌های بانکی را سبب کاهش انعطاف در استراتژی‌های سرمایه‌گذاری عنوان کرد و گفت: اگر سرمایه‌گذار با توجه به تغییر شرایط اقتصادی و یا بهبود اوضاع در بازار سهام تصمیم به تغییر ترکیب دارایی‌های خود و افزایش درصد سرمایه‌گذاری در سهام بگیرد، در صورت انتقال منابع سپرده‌ به دلیل وجود نرخ شکست، متضرر خواهد شد؛ در حالیکه در مقابل اوراق با درآمد ثابت با دوره سررسید طولانی‌تر یا صندوق‌های با درآمد ثابت بدون سررسید قرار دارند که فروش آن‌ها در هر زمان جریمه‌ای به دنبال نخواهد داشت

وی تاکید کرد: در سال‌های گذشته با توجه به نرخ‌های ترجیحی بالای سپرده‌های بانکی، سپرده‌گذاری در بانک‌ها برای افراد جذاب بود، این در حالی بود که اکثر مؤسسات مالی و اعتباری نیز نرخ‌های بسیار بالاتری را به سپرده‌گذاران خود پیشنهاد می‌کردند و از این طریق موفق به جذب سرمایه قابل توجهی هم شدند، اما اخیراً با توجه به کاهش نرخ سود بانکی، ماه‌شمار شدن سود سپرده‌ها و همچنین مسائل پیش‌ آمده در رابطه با برخی از مؤسسات مالی و اعتباری که موجب سلب اطمینان سرمایه‌گذاران شد، می‌توان گفت تا حدی از جذابیت سپرده‌های بانکی کاسته شده و سایر دارایی‌های با درآمد ثابت می‌توانند سهم بیشتری را در سبد سرمایه‌گذاران به خود اختصاص دهند.

این کارشناس بازار سرمایه صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت را یکی از ابزارهایی دانست که در سال‌های اخیر مورد استقبال سرمایه‌گذاران قرار گرفته اند و بیان کرد: این صندوق‌ها منابع مالی را از بازار جمع‌آوری کرده و در سبدی از انواع اوراق بدهی و سپرده‌های بانکی سرمایه‌گذاری می‌کنند. این صندوق‌ها در دو نوع با تقسیم سود و بدون تقسیم سود در حال فعالیت هستند. با نگاهی به عملکرد این صندوق‌ها می‌توان دریافت که در حال حاضر نرخ بازدهی سالانه آن‌ها بیشتر از سپرده‌های بانکی است.

وی انتخاب اوراق با درآمد ثابت برای سبد سرمایه‌گذاری را شامل رعایت نکاتی دانست و افزود: سرمایه‌گذاران این اوراق نیز باید مانند سرمایه گذاری سهام نکاتی از جمله شرایط فعلی و دورنمای اقتصاد کشور و همچنین اعتبار ناشر را مد نظر قرار دهند. با توجه به آنکه اکثر سرمایه‌گذاران از تخصص، زمان و منابع کافی برای بررسی کلیه اوراق موجود در بازار برخوردار نیستند، می‌توانند به جای خرید مستقیم این اوراق به سراغ صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت بروند. در واقع مدیریت ریسک و سرمایه گذاری افراد با خرید واحدهای این صندوق‌ها با منابع بسیار کمتر می‌توانند سبد متنوعی از اوراق با درآمد ثابت را در اختیار داشته باشند.

وی راه حل این مشکل را خرید واحدهای صندوق‌های با درآمد ثابت بیان کرد و اظهار کرد: این صندوق‌ها با توجه به افق سرمایه‌گذاری بلندمدت‌تر خود، می‌توانند این اوراق را در سبد دارایی‌های خود قرار دهند و سرمایه‌گذاران نیز بدون توجه به ترکیب دارایی‌های صندوق قادر خواهند بود به راحتی و به‌صورت روزانه اقدام به خرید و فروش واحدهای صندوق‌ کنند و در عین حال از بازدهی بالای اوراق مذکور نیز بهره‌مند شوند.

مدیر عامل شرکت سبدگردان «الگوریتم» صندوق‌های با درآمد ثابت را دارای ریسک اعتباری کمتری دانست و تصریح کرد: همانطور که می‌دانید ریسک اعتباری به عدم توانایی در انجام تعهدات گفته می‌شود، در صندوق با درآمد ثابت به دلیل تنوع سبد دارایی‌ها و توزیع منابع بین بانک‌ها و ناشران مختلف، ریسک اعتباری کمتر از سپرده‌گذاری در یک بانک مشخص و یا خرید اوراق یک ناشر خاص خواهد بود.

وی در مقایسه صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله و مبتنی بر صدور و ابطال، گفت: صندوق‌های قابل معامله با توجه به نقدشوندگی بالاتر و همچنین عدم تعلق کارمزد ابطال در صورت ابطال واحدها زودتر از موعد مشخص، جذابیت بیشتری دارند. به ویژه مورد دوم برای سرمایه‌گذارانی که برای یک دوره موقت تمایل به سرمایه‌گذاری در دارایی با درآمد ثابت دارند، اهمیت خواهد داشت.

این کارشناس بازار سرمایه بیان کرد: به‌ عنوان نکته پایانی در رابطه با صندوق‌های با درآمد ثابت باید گفت، این صندوق‌ها در دنیا براساس سررسید دارایی‌های موجود در سبد و همچنین رتبه اعتباری آن‌ها در انواع مختلفی به سرمایه‌گذاران ارائه می‌شوند؛ این در حالی است که در کشور ما سررسید اکثر اوراق یکسان بوده و همچنین به دلیل عدم وجود رتبه‌بندی اعتباری اوراق امکان متنوع‌سازی صندوق‌ها بر اساس کیفیت اعتباری اوراق وجود ندارد، با رفع این مسائل می‌توانیم در آینده شاهد تنوع در ساختار سبد دارایی‌های صندوق‌های با درآمد ثابت باشیم.

مدیریت ریسک سرمایه گذاری

مدیریت ریسک

سرمایه‌گذاری: سرمایه‌گذاری عبارت است از تبدیل وجوه نقد به یک یا چند نوع دارایی مالی و غیر مالی که برای مدت زمانی معین نگهداری شده و سپس با فروش آن برای سرمایه‌گذار منافع ایجاد خواهد کرد.

انواع دارایی

  1. مشهود: دارایی‌ است که ارزش آن در خود دارایی قابل مشاهده است که به آن دارایی واقعی (Real Assets) می‌گویند مانند طلا، الماس،‌ تابلوهای هنری
  2. نا مشهود یا دارایی مالیFinancial Assets: دارایی‌ است که نشان دهنده ادعایی بر دارایی‌های ناشر آن اوراق است یعنی دارنده آن می‌تواند نسبت به دارایی‌های صادر کننده آن ادعایی داشته باشد.

سرمایه‌گذاری فردی و نهادی

  • فردی: افراد شخصاً اقدام به سرمایه گذاری می کنند
  • نهادی: موسسات سرمایه‌گذاری (بانک، بیمه و …)فرایند سرمایه‌گذاری: سرمایه‌گذاران تلاش می‌کنند تا از بین صدها اوراق بهادار مختلف که هر کدام متعلق به شرکت‌های مدیریت ریسک و سرمایه گذاری مختلف از صنایع مختلف از صنایع متفاوت‌اند و هر کدام دارای بازده و ریسک جداگانه‌ای هستند، پرتفوی مناسبی را انتخاب کنند.

(پرتفوی = سبد سرمایه گذاری، مجموعه سرمایه گذاری)

عوامل موثر بر تصمیمات سرمایه‌گذاری

  • تعادل بین ریسک و بازده: اساس سرمایه‌گذاری ایجاد تعادل بین بازده مورد انتظار سرمایه‌گذار و ریسک دارایی مربوط است.
  • ریسک‌پذیری و ریسک‌گریزی: سرمایه‌گذاران بر دو نوع‌اند- ۱- ریسک‌پذیر ۲- ریسک‌گریز. سرمایه‌گذاران به صورت ضمنی یا آشکارا، با توجه به مدیریت ریسک و سرمایه گذاری ریسک‌پذیری خود اقدام به سرمایه‌گذاری می‌کنند.
  • ریسک پذیر: کسی که به بازده توجه می کند و برای دستیابی به آن هر ریسکی را متحمل می شود.
  • ریسک گریز: کسی که ریسک نمی کند و یا اگر ریسک کند در قبال آن بازده بالایی را انتظار دارد.
  • ساز و کارهای سرمایه‌گذاری: عواملی که به محیط سرمایه‌گذاری کمک می‌کنند، شامل: ۱- موسسات تأمین سرمایه ۲- کارگزاران: کارگزاران نمایندگان رسمی سرمایه‌گذاران در امر معاملات سهام هستند.
  • موسسات سرمایه‌گذاری: این موسسات شامل بانک‌ها، صندوق‌های بازنشستگی،‌صندوق‌های مشترک سرمایه‌گذاری و شرکت‌های بیمه است.

ریسک : عبارت است از تفاوت بین بازده مورد انتظار و بازده واقعی

  • شرایط دارای ریسک : شرایطی دارای ریسک است که احتمال رخ دادن بازده‌ای غیر از بازده مورد انتظار نیز وجود داشته باشد.
  • سرمایه‌گذاران : عموما ریسک گریز هستند.

تعریف ریسک

  • هرگونه نوسانات احتمالی بازدهی سهام در آینده
  • انحراف معیار چند دوره‌ای یک متغیر
  • میزان اختلاف میان بازده واقعی سرمایه‌گذاری با بازده مورد انتظار

انواع ریسک ,

منابع ریسک

  • ریسک‌های مالی
    • ریسک نرخ ارز Exchange rate Risk: بواسطه تغییر در نرخ ارز برای شرکتهایی که در خارج از مرزهای کشور فعالیت می‌کنند.
    • ریسک نکول Default Risk: این ریسک زمانی رخ خواهد داد که وام گیرنده از اجرای تعهد خود در مورد وام به نهاد مالی یا شخص وام دهنده خودداری کند.
    • ریسک نقدینگی Liquidity Risk: ریسک نبود وجه نقد برای بازپرداخت تعهدات است.
    • ریسک بازار Market Risk: تغییر در بازده که ناشی از نوسانات کلی بازار است.
    • ریسک تورمی Inflation Risk: ریسک قدرت خرید یا کاهش قدرت خرید وجوه سرمایه‌گذاری شده.
    • ریسک سرمایه‌گذاری مجدد Reinvestment Risk: ریسک مربوط به دارایی‌های مالی که بیش از یک جریان نقدی دارند.
    • ریسک مدیریت Management Risk: ریسک ناشی از تصمیمات مدیران که براساس منافع شخصی، تخصص و میزان اهمیت دادن به سرنوشت سازمان در هر سازمانی وجود دارد.
    • ریسک سیاسی Political Risk: ریسک مسائل سیاسی و اجتماعی که خاص هر کشوری است.
    • ریسک صنعت Industrial Risk: نوسانات بازدهی سرمایه‌گذاری که بر اثر اتفاقات یا وقایع خاص و تغییرات در یک صنعت خاص محتمل است.
    • ریسک عملیاتیOperational Risk: ریسک مربوط به اجزاء عملیات یک سازمان یا بطور کلی ریسک مربوط به سیستم‌های داخلی و روش‌های انجام کار.
    • ریسک قوانین و مقررات Regulation Risk: ریسک مقررات به علت تغییرات در قوانین مختلف یک جامعه اقتصادی.
    • ریسک نیروی انسانیHuman resource Risk: ریسک منابع انسانی یک سازمان که مواردی از قبیل : گزینش و استخدام، آموزش و ارتقا، ایجاد انگیزه و رضایت و حفظ منابع انسانی از موضوعاتی است که توجه به آن این ریسک را به حداقل می‌رساند.

    انواع سرمایه گذاری,

    انواع ریسک مثبت و منفی,

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو به دکمه بالا